کود سیلیکات پتاسیم، عبارت پرتکرار این روزهای کشاورزی ایران است. و سوالات زیادی پیرامون این کود پرسیده میشود. مواردی مثل زمان، مقدار و روش مصرف سیلیکات پتاسیم. در این مقاله آموزشی هرآنچه که باید درباره این کود بدانید، را خدمت شما عزیزان توضیح خواهیم داد.
فهرست مطالب
سیلیکات پتاسیم چیست؟
شاید مطرح کردن سوال ” سیلیکات پتاسیم چیست؟ ” کمی ابتدایی به نظر برسد. ولی چون قرار هست، همه چیز را درباره این کود شرح دهیم، پاسخ این سوال نیز داده میشود.
سیلیکات پتاسیم یک کود معدنی و از ترکیب سیلیس (Si) و پتاسیم (K) تشکیل شده است. این کود به فرمهای مختلف محلول یا جامد تولید شده و به بازار عرضه میشود. سیلیکات پتاسیم با عنوان کود سیلیکون هم شناخته میشود.
خواص کود سیلیکات پتاسیم
سیلیسیم یا سیلیکون موجود در کود سیلیکات پتاسیم به عنوان عنصر معجزهگر یا عنصر ضد تنش در کشاورزی شناخته میشود.
این عنصر نقش مهمی در تولیدات کشاورزی دارد. برخی از خواص کود سیلیکات پتاسیم بصورت لیست در زیر آمده و در ادامه برخی از آنها بطور کامل توضیح داده خواهد شد.
- افزایش مقاومت در برابر بیماریهای قارچی برگی و ریشهای و همچنین آفات
- افزایش مقاومت به کم آبی، گرما، سرما و شوری آب و خاک
- افزایش مقاومت به خوابیدگی بوته در گندم و جو
- کاهش اتلاف آب از گیاه
- افزایش تولید و انتقال مواد فتوسنتزی در داخل گیاه
- افزایش درشتی میوه در گیاهان باغی
- افزایش رنگگیری میوه
- افزایش پرشدن دانه در گیاهان زراعی
- بهبود ایمنی گیاهان
- کاهش اثرات فلزات سمی در خاک
- افزایش ماندگاری گیاهان زینتی
- مقاومت میوه در برابر آفتابسوختگی
مقاومت به بیماریهای قارچی و آفات با کود سیلیکات پتاسیم
کود سیلیکات پتاسیم حاوی سیلیس است که این عنصر در دیواره سلولی گیاهان رسوب میکند و یا ایجاد یک لایه سخت و محافظ باعث استحکام دیواره میشود. این لایه به محافظت از گیاهان در برابر آفات و بیماریها و همچنین از آسیبهای فیزیکی کمک میکند.
همچنین سیلیکون با فعال سازی بعضی از آنزیمهای دفاعی (افزایش ایمنی) در داخل گیاهان، باعث افزایش مقاومت آن در برابر حمله بیماریها میشود.
این عملکرد هم در برگ و هم ریشه گیاه اتفاق میافتد. یعنی سیلیکات پتاسیم باعث مقاومت به بیماریهای سطح برگی و پوسیدگیهای ناشی از قارچ در ریشه میشود.
توجه داشته باشید که این کود، قارچکش یا بیماریکش نیست. بلکه باید قبل از حمله آفات و بیماری باید مصرف شود تا مقاومت گیاه افزایش پیدا کند.
اثر سیلیکات پتاسیم بر افزایش مقاومت به کم آبی
کود سیلیکات پتاسیم از طریق راههای زیر باعث مقاومت گیاهان به کم آبی و خشکی میشود. خواندن موارد زیر برای کشاورزانی که به دلایل مختلف مدارهای آبیاری طولانی دارند، بسیار مفید است.
- تنظیم روزنهها برای جلوگیری از اتلاف آب از گیاه: سیلیکات پتاسیم میتواند بر تنظیم روزنهها تأثیر بگذارد، منافذ ریز روی برگهای گیاه که از طریق آن آب از طریق تعرق از بین میرود. هنگامی که گیاه در معرض تنش کم آبی و خشکی قرار میگیرد، سیلیکات پتاسیم با بستن روزنهها باعث کاهش از دست دادن آب و حفظ رطوبت در بافت گیاه میشود.
- جلوگیری از پژمردگی و پلاسیدگی در اثر کم آبی: وقتی بافت گیاهی آب خود را از دست میدهد، پژمرده شده و در تنش شدید از بین میرود. سیلیکات پتاسیم با تنظیم اسمزی و با تجمع عناصری مانند پتاسیم باعث میشود، فشار سلولی در بافت حفظ شود و جلوی پژمردگی گرفته شود.
- افزایش رشد ریشه: سیلیکات پتاسیم باعث تحریک رشد و نمو ریشه میشود. توسعه ریشه در شرایط تنش خشکی باعث افزایش توانایی گیاه در جذب آب و مواد غذایی میشود.
- بهبود جذب مواد غذایی: سیلیکات پتاسیم میتواند جذب مواد مغذی ضروری از جمله خود پتاسیم را افزایش دهد. این می تواند به حفظ تعادل عناصر غذایی در گیاه کمک کند، حتی زمانی که دسترسی به آب محدود است.
علاوهبر موارد قابل لمسی که در بالا ذکر شد، سیلیکات پتاسیم روی خیلی از فرآیندهای فیزیولوژیکی نیز تاثیر میگذارد. بهعنوان مثال، سیلیکات پتاسیم باعث بهبود فتوسنتز، افزایش دفاع آنتیاکسیدانی و افزایش بیان ژنهای مقاومت به خشکی میشود که نتیجه آن حفظ ساختارهای سلولی و رشد و تولید گیاه خواهد در شرایط تنش خواهد شد.
مقاومت گیاهان به شوری با کود سیلیکات پتاسیم
آیا میدانستید که کود سیلیکون یا سیلیکات پتاسیم باعث افزایش مقاومت گیاه به آب و خاک شور هم میشود؟ شاید سوال کنید که چطور ممکن است؟
سیلیکات پتاسیم میتواند با کاهش جذب سدیم، تنظیم اسمزی، تنظیم باز و بسته شدن روزنهها، بهبود جذب مواد غذایی، تقویت دیوارههای سلولی، افزایش رشد ریشه، افزایش ایمنی گیاه و تولید برخی ژنهای مقاومت، باعث افزایش مقاومت گیاهان زراعی و باغی به شوری شود.
توجه: سیلیکات پتاسیم باعث اصلاح شوری خاک نمیشود! بلکه باعث میشود گیاه در خاک شور دوام آورده و مانع کاهش شدید عملکرد آن شود. همین.
افزایش توانایی گیاه در برابر گرما با سیلیکات پتاسیم
به طور خلاصه، سیلیکات پتاسیم از طریق راههای زیر باعث افزایش توانایی گیاه برای مقابله با گرماهای شدید میشود:
- حفاظت در برابر اشعه ماوراء بنفش
- القاء تولید پروتئینهای شوک حرارتی در گیاه
- بهبود فتوسنتز
- افزایش کارایی مصرف آب
- تحریک رشد ریشه
- بهبود جذب مواد غذایی
- محافظت از دیواره سلولی
- کاهش پژمردگی ناشی از گرما
باتوجه به مواردی که گفته شده، این کود میتواند باعث کاهش صدمات گرما و نور زیاد شود. به عنوان مثال باعث کاهش آفتابسوختگی برگ و میوه شود.
افزایش سایز و رنگگیری میوه در درختان و پرشدن دانه در گیاهان زراعی
حتما میدانید که مواد قندی در برگها ساخته میشوند و به میوه یا دانه منتقل میشوند. اگر حجم و سرعت انتقال این مواد افزایش پیدا کند، عملکرد نیز افزایش خواهد یافت. استفاده از سیلیکات پتاسیم در مراحل پرشدن دانه در گیاهان زراعی / درشت شدن میوه در درختان بصورت محلول پاشی برگی باعث افزایش انتقال مواد به دانه یا میوه، درشتی و وزنگیری آنها و نهایتا افزایش عملکرد میشود. این کود باعث افزایش رنگگیری در میوههای مختلف هم میشود.
قابلیت اختلاط سیلیکات پتاسیم
سیلیکات پتاسیم دارای pH بالایی است و مخلوط کردن آن با کودهای اسیدی یا کودهای حساس به تغییرات pH میتواند باعث واکنشهای شیمیایی و رسوب کودها شود. بنابراین درباره قابلیت اختلاط سیلیکات پتاسیم، توصیه میشود از ترکیب این کود با هرگونه کود و سم دیگر داخل یک مخزن خودداری کنید.
روش مصرف کود سیلیکات پتاسیم
سیلیکات پتاسیم به روشهای مختلف کود آبیاری و محلولپاشی برگی قابل استفاده است. اما قبل ازهرچیزی باید هدف مصرف مشخص شود.
- کود آبیاری: مصرف این کود با آب آبیاری باعث افزایش مقاومت به بیماریهای ناحیه ریشه، انتقال مواد و افزایش ایمنی گیاه میشود.
- محلولپاشی برگی: اسپری این کود روی برگها باعث افزایش مقاومت به بیماریهای سطح برگی، آفات، تنشهای گرمایی و انتقال مواد قندی به میوه و دانه میشود.
زمان مصرف کود سیلیکات پتاسیم
سوال دیگری که اکثر کشاورزان از ما میپرسند درباره زمان مصرف سیلیکات پتاسیم در کشتهایی مانند پسته، سیب، گلابی، مرکبات، گندم، جو، برنج و … است. این کود قابلیت مصرف در تمام دوره رشد گیاهان زراعی و باغی را دارد. اما بطور کلی میتوانید مطابق جدول زیر عمل کنید.
| نوع محصول | کود آبیاری | محلولپاشی |
|---|---|---|
| گیاهان زراعی مانند گندم، جو، ذرت، برنج، نخود و … | تمام دوره رشد از مرحله سبز شدن و استقرار تا پرشدن دانه | در مراحل پرشدن دانه برای افزایش وزن دانه |
| گوجه فرنگی، سیب زمینی، توت فرنگی، گیاهان جالیزی، چغندر قند و … | در تمام دوره رشد محصول | در طول دوره رشد میوه یا غده |
| گیاهان باغی مانند پسته، سیب، گلابی، هلو، شلیل و … | در تمام دوره رشد از مرحله تشکیل میوه تا رسیدگی و بعد از برداشت | در تمام دوره رشد بخصوص در طول دوره رشد میوه جهت درشتی و رنگگیری |
براساس جدول بالا، بسته به روش مصرف قابلیت کود آبیاری در تمام دوره رشد گیاهان زراعی و باغی را دارد. محلولپاشی سیلیکات پتاسیم در گیاهان زراعی مانند گندم و جو بهتر است در دوره پرشدن دانه انجام شود. در درختان میوه هم سیلیکات پتاسیم قابلیت محلولپاشی در تمام دوره رشد و خصوصا در مرحله بزرگ شدن میوه را دارد. محلولپاشی این کود در مرحله پرشدن دانه / درشت شدن میوه باعث افزایش انتقال مواد قندی به میوه و افزایش عملکرد میشود.
تکرار مصرف سیلیکات پتاسیم در هر دو روش کود آبیاری و هم محلول پاشی با فواصل 15 تا 20 روزه امکان پذیر است.
مقدار مصرف سیلیکات پتاسیم
در بازار تنوع زیادی از انواع کود عرضه میشوند. بسته به نوع برند، مقدار مصرف سیلیکون متفاوت است. مقدار مصرف سیلیکات پتاسیم در گیاهان زراعی و باغی بطور میانگین بصورت جدول زیر است.
| نوع محصول | کود آبیاری | محلولپاشی |
|---|---|---|
| گیاهان مزرعهای مانند گندم، جو، ذرت، برنج، نخود، گوجه فرنگی، سیب زمینی، چغندر قند، گیاهان جالیزی و … | 4 تا 5 لیتر در هکتار | 2 تا 3 لیتر در 1000 لیتر آب |
| گیاهان باغی مانند پسته، سیب، گلابی، هلو، شلیل و … | 4 تا 6 لیتر در هکتار | 2 تا 3 لیتر در 1000 لیتر آب |
اگر درباره این مقاله نظر و پیشنهادی دارید، از بخش پایین مطرح کنید.
