چغندرقند یکی از مهمترین محصولات صنعتی است که سودآوری آن مهمتر از وزن ریشه، به کیفیت و عیار قند آن بستگی دارد.
برای رسیدن به بالاترین بهرهوری، گیاه باید بتواند در طول دوره رشدی مقدار کافی و متعادل از عناصر غذایی را جذب کند. یکی از دقیقترین راهها برای ارزیابی میزان عناصر در این گیاه، تجزیه آزمایشگاهی بافت (شامل برگ، دمبرگ و ریشه) و مقایسه آن با استانداردهای موجود یعنی حدب مطلوب و بحرانی است.
در این مقاله کوتاه به مفهوم حد مطلوب و بحرانی و میزان آن برای عناصر مختلف در چغندرقند میپردازیم.
آستانه بحرانی و حد مطلوب چیست؟
- آستانه بحرانی: مرزی است که اگر غلظت عنصر در بافت گیاه از آن کمتر شود، رشد گیاه محدود شده و علائم کمبود ظاهر میشود که نتیجه آن کاهش عملکرد خواهد بود.
- حد مطلوب: محدودهای از غلظت عناصر غذایی است که در آن گیاه با حداکثر توان رشد میکند و هیچ نوع کمبود یا مسمومیتی ندارد.
مبنای این ارزیابی معمولاً جوانترین برگهای کامل و توسعهیافته در اواسط فصل رشد است.
حد مطلوب عناصر غذایی در ریشه چغندرقند
معمولا عناصر پرمصرف بر اساس درصد (%) و عناصر کممصرف بر اساس میلیگرم در کیلوگرم (ppm) در ماده خشک اندازهگیری میشوند.
در جدول زیر واحدهای اندازهگیری نیتروژن تا سدیم بصورت درصد و واحدهای اندازهگیری بور تا مولیبدن ppm است.
| نام عنصر | از | تا |
|---|---|---|
| نیتروژن (N) | 3.00 | 4.50 |
| گوگرد (S) | 0.30 | 0.90 |
| فسفر (P) | 0.30 | 0.70 |
| پتاسیم (K) | 3.50 | 6.00 |
| منیزیم (Mg) | 0.50 | 1.20 |
| کلسیم (Ca) | 0.60 | 1.30 |
| سدیم (Na) | 0.01 | 0.05 |
| بور (B) | 30 | 60 |
| روی (Zn) | 30 | 60 |
| منگنز (Mn) | 40 | 100 |
| آهن (Fe) | 80 | 200 |
| مس (Cu) | 10 | 20 |
| آلومینیوم (Al) | 50 | 200 |
| مولیبدن (Mo) | 0.2 | 2 |
نکته کلیدی درباره بور: چغندرقند نیاز بالایی به عنصر بور دارد. اما توجه کنید که مقادیر زیاد این عنصر هم به شدت سمیت ایجاد میکند بنابراین در مصرف کودهای حاوی این عنصر دقت ویژه داشته باشید.
حد بحرانی و مطلوب عناصر غذایی در برگ و دمبرگ چغندرقند
در جدول زیر مقادیر میانگین و مرز بحرانی عناصر غذایی در بافت برگ و دمبرگ چغندرقند گزارش شده است. سقوط غلظت هر عنصر به پایینتر از حد بحرانی، به معنای ورود گیاه به فاز کمبود و افت قطعی عملکرد محصول است.
| نام عنصر | مقدار میانگین | آستانه بحرانی |
|---|---|---|
| نیتروژن (N) | 3.50 | 2.10 |
| گوگرد (S) | 0.36 | 0.12 |
| فسفر (P) | 0.34 | 0.21 |
| پتاسیم (K) | 3.00 | 1.30 |
| منیزیم (Mg) | 0.38 | 0.18 |
| کلسیم (Ca) | 1.20 | 0.40 |
| سدیم (Na) | 0.08 | — |
| آهن (Fe) | 180 | 95 |
| آلومینیوم (Al) | 100 | — |
| منگنز (Mn) | 105 | 30 |
| بور (B) | 35 | 18 |
| مس (Cu) | 14 | 5 |
| روی (Zn) | 35 | 14 |
| مولیبدن (Mo) | 1.1 | 0.5 |
شناخت غلظتهای مطلوب و آستانههای بحرانی عناصر غذایی در چغندرقند، این امکان را برای کشاورزان و کارشناسان تغذیه میدهد که پیش از ظهور علائم ظاهری کمبود، وضعیت تغذیه گیاه را اصلاح و مدیریت کنند. پایش مستمر برگ و دمبرگ، نقش زیادی در حفظ تعادل بین «رشد رویشی مناسب» و «حداکثر ذخیرهسازی قند در ریشه» دارد.
References:
https://www.haifa-group.com/success-stories/fertilization-sugar-beet-base-dressing-fertigation-and-foliar-feeding
2 پاسخ
سلام و خداقوت خیلی عالی بود لطفا برای سیب زمینی هم بذارید ممنون
سلام و خداقوت به شما
ممنون از حسن توجه شما
بله حتما در برنامه نگارش میذاریم.